In 2020 maakte ik voor de Gemeente Amsterdam deze teaser over het boek 'Over muren heen'. Het boek bevat een briefwisseling tussen rabbijn Lody van de Kamp en moslima Oumaima al Abdellaoui. De brieven bieden een mooie inkijk in twee culturen in onze Nederlandse samenleving. Beide schrijvers zoeken verbinding.

​Na de recente ontwikkelingen in Israël en Gaza schreef Lody van de Kamp een column in De Kanttekening. Je vindt een linkje onderaan dit artikel. De column eindigt met de woorden "Het zijn afschuwelijke tijden. Nieuwe trauma's worden elke dag geboren. Trauma's die niet geheeld worden. Laat het deze wetenschap zijn die tenminste de gedachten gaat beheersen in onze onopgeefbare zoektocht naar vrede van morgen. Een morgen die gaat komen, met G'ds hulp, Im Yirtse Hashem, Insh'Allah."

Link naar de column https://dekanttekening.nl/columns/een-diepe-zucht/

Plum Village ligt in de buurt van Bordeaux in Frankrijk en begon in 1982 als een kleine gemeenschap. Intussen wonen hier rond de 200 monniken en nonnen en zijn er wereldwijd meerdere kloosters opgericht. De dood van Thay zorgde voor een golf van verbinding onder deelnemers van de gemeenschap over de hele wereld. Velen uitten hun dankbaarheid voor zijn lessen. Ik was deel van die golf. Thay leerde me beter dan wie ook hoe ik mens kan zijn. Hij gaf me inzichten over leven in het nu, over verlangzamen en over in vrede leven met mezelf. We zijn geneigd om maar te blijven rennen in ons leven. Thay leerde me om te stoppen met rennen. En om een open blik te hebben naar mezelf en de wereld om me heen.
 
Als jonge monnik was hij begin jaren vijftig actief betrokken bij de beweging voor de vernieuwing van het Vietnamese boeddhisme. Toen in Vietnam de oorlog uitbrak werden monniken en nonnen geconfronteerd met de vraag of ze zich aan het contemplatieve leven moesten houden en in kloosters moesten blijven mediteren of dat ze de mensen om hen heen, die leden onder de bombardementen en het oorlogsgeweld, moesten helpen. Thay deed beide. Zo werd de beweging van het Geëngageerde Boeddhisme opgericht. Samen met andere monniken en sociaal werkers hielp hij de bevolking in Vietnam door allerlei sociale acties. Hij richtte in Vietnam in de jaren zestig de School of Youth and Social Services op, een hulporganisatie van 10.000 vrijwilligers op basis van de boeddhistische principes van geweldloosheid en mededogende actie. 
 
In 1966 moest Thay uitwijken naar Frankrijk toen hij om zijn standpunten over de oorlog uit Vietnam werd verbannen. Standpunten die in werkelijkheid geen standpunten waren. Hij weigerde zich juist uit te spreken, voor welke partij in de oorlog dan ook, en werd om die reden als een klassenvijand beschouwd. In reactie op de oorlog en om de wreedheden uit te kunnen houden ontwikkelde hij zijn inzichten over mindfulnes. Hiermee nam hij het boeddhisme mee naar een nieuwe tijd. 
 
Later verspreidde hij de beoefening van mindfulnes en sociaal geëngageerd boeddhisme in het westen, vanuit het klooster in Plum Village. Uit zijn opvattingen over innerlijke vrede vloeide voor hem automatisch betrokkenheid bij de wereld en maatschappelijke actie voort. Hij bleef zich fel verzetten tegen de oorlog in Vietnam. Als vredesactivist bezocht hij de VS om te proberen een einde te maken aan de oorlog in Vietnam. In 1966 ontmoette hij daar Dr. Martin Luther King Jr., die diep onder de indruk was van Thay.  Samen probeerden ze de Amerikaanse bombardementen op Vietnam te stoppen. In 1967 werd hij door Luther King voorgedragen voor de Nobelprijs. In mei 1968 kwam hij als hoofd van de Vietnamese Boeddhistische Vredes Delegatie naar Parijs om deel te nemen aan de gesprekken over vrede in Vietnam.
 
In zijn werk als zenleraar leerde hij zijn volgelingen om mindfulnes en compassie in te zetten voor innerlijke vrede, maar ook hoe je met dat bewustzijn kunt bijdragen vrede in de wereld.
 
De beste manier om hem te eren is verdergaan met zijn werk om vrede in de wereld te bevorderen. De inzichten van Thich Nhat Hanh hebben mij gevormd en ze hebben mijn werk beïnvloed. Elke week mediteer ik met een groepje andere leerlingen in een Sangha in Amsterdam-Oost en Diemen. 

Ik ervaar de wereld hierboven, ook met deze geluidslaag, als stil. Sinds vorige week dinsdag ben ik door Corona in isolatie op de bovenverdieping van ons huis in IJburg. De stress die ik over het algemeen voel over werk en alles wat nog moet is beneden gebleven. Ook het nieuws is meer en meer verstomd. Wat komt er bovendrijven als het lawaai van de wereld wegvalt?

Een paar dagen geleden hoorde ik een bijzondere podcast over Gordon Hempton. Hempton reist al meer dan 30 jaar de wereld rond om geluiden op te nemen die niet zijn vervuild door menselijke activiteit. Hij hoopt dat hij met zijn geluidsportretten en stiltecertificaten de opmars van het menselijk geluid kan stoppen.
​
Interview door De Correspondent open.decorrespondent.nl/11931/jij-dacht-dat-je-goed-kon-luisteren-luister-dan-eens-naar-deze-man-met-microfoon/507705677259-d71f5b03/app-open

Website Gordon Hempton www.soundtracker.com/

Klaar met verleiding
Je pakt je mobiele telefoon en ziet op je beginscherm een advertentie van jouw favoriete kledingwinkel. Voor je het weet scroll je langs afbeeldingen van nieuwe broeken, truien, blouses en schoenen. Je was van plan om een bericht te sturen naar een vriendin of een collega en nu word je bedolven onder verleidingen. Voor je het weet sleep je een nieuwe broek naar je winkelwagentje. Ken je het? Wil je er van af? Lees dan verder en maak kennis met Persoon in je kast. Bekijk ook het filmpje.

Keuzes en nieuwe combinaties
In september 2020 kreeg ik bezoek van Christine Persoon van ‘Persoon in je kast’. Ik wilde van twee kasten naar één in verband met een interne verhuizing. We bekeken mijn kledingstukken een voor een. We maakten keuzes: wat blijft en wat niet. Wat weg kon belandde in verhuisdozen, de overgebleven kleding trok ik aan. Christine liet me vervolgens talloze verrassende nieuwe combinaties zien. Voor het eerst bekeek ik de inhoud van mijn kast tot in detail. Ik zag 20 broeken of meer waarvan ik de meeste nooit aantrok. Truien die ik niet droeg. Prachtig gekleurde blouses die ik gewoon liet hangen. Er was te veel en het hing chaotisch door elkaar. Ik dacht niet na over mijn kleding. Het was er. Ik deed er nauwelijks iets mee. En regelmatig kocht ik iets nieuws.

Blij met mijn nieuwe kast
Nu is het januari 2021 en nog elke dag ben ik blij als ik mijn nieuwe kast open doe. Van de twee kasten is er eentje over. De jurken hangen bij de jurken, blouses bij blouses, broeken liggen geselecteerd op de onderste plank, de wollen truien en vesten op de bovenste. Ik geniet van de serene aanblik van mijn kast en bovenal geniet ik van de kleuren. Het overall gevoel: er is minder en tegelijkertijd heb ik meer keuze. Zoveel keuze dat ik nog jaren vooruit kan.

Twee belangrijke vragen
In real live en online, bijna overal ligt de verleiding op de loer. Op Instagram en Facebook zien we leuke advertenties voorbij komen. Hmmmm zo fijn, alles onder handbereik. Ik kocht mijn kleding niet gericht, had geen strategie als het ging om aankoop van kleding. Shoppen was leuk, ook al ging het soms gepaard met een gevoel van gêne. Op deze manier kleding kopen is kostbaar en tamelijk zinloos. Ik had de  onderliggende mechanismen niet door. Mijn valkuilen. Ik klik nog regelmatig op een advertentie en vind het nog steeds leuk om te kijken. Dan hoor ik de stem van Christine die de verleidingen langs de lat van het nieuwe plan te legt, met twee belangrijke vragen. Heb ik het nodig? Wat voegt dit kledingstuk toe? In mijn geval weet ik bijvoorbeeld dat ik een hele tijd geen broeken hoef te kopen. Ik glimlach naar de broeken die ik anders in mijn winkelmandje zou hebben gelegd.
​
Elke dag een nieuwe outfit
Elke ochtend na het douchen kijk ik naar mijn kleding en bedenk welke combinatie past bij mijn stemming, bij het weer, bij wat ik ga doen. Ik heb de meeste combinaties die Christine voorstelde nog in mijn hoofd maar ze inspireerde me ook om te blijven experimenteren. Om creatief te zijn. Sinds Christine me bewust maakte van mijn valkuilen geef ik nog maar weinig geld uit aan kleding. Als ik het uitgeef is het bewust. Het plezier van een bewuste aankoop duurt vaak langer dan het plezier van een impulsaankoop. Het geld voor een bezoek van Persoon in je kast spaar je zo in no time uit door minder en veel gerichter kleding te kopen. Dat is ook goed voor het milieu. Een bezoek van Persoon in je kast is een groot cadeau.

​Twents Sneeuwlandschap - kerst 2010

Vandaag is het eerste kerstdag en Facebook herinnert me aan een foto van precies tien jaar geleden. Op de foto een weggetje met bomen, een ondergaande zon, een sneeuwlandschap. Ik loop in gedachten weer op het gladde weggetje. De sneeuw in het midden heeft plaats gemaakt voor ijs. De zon weerkaatst op het ijs waardoor het op sommige plekken glinstert. Op het weiland naast de weg ligt de sneeuw wat dikker. De staken van de mais komen er net bovenuit. Hier heeft de zon wat streken geel-oranje neergelegd. Het weggetje maakt een mooie bocht naar rechts. Een perfecte bocht is het.

Net boven de bocht zien we fel zonlicht tussen de takken hangen. Na de bocht staan er steeds meer bomen langs het weggetje. Gek trouwens dat de sneeuw niet is blijven liggen op de takken. Daarom steken de bomen ook zo donker af boven de witte ondergrond. Het moet vrieskoud zijn geweest. Ik hoor als vanzelf het kenmerkende geluid van schoenen in de sneeuw. Geknerp. Droge kraakjes. Ik voel de vaste sneeuw weer onder de zolen van mijn schoenen, zo heel anders dan over stenen lopen. Een foto kan sterke herinneringen oproepen, herinneringen die nog meer gaan leven als ik blijf kijken. Helemaal rechts op de foto, bij de bosjes die naar rechts lopen, is de Voordesdijk. Aan dit weggetje woonden mijn ouders tot drie jaar geleden. Ik heb er tussen mijn 11e en 18e gewoond. We vierden er altijd samen kerst. We maakten vanuit het huis wandelingen langs de Schipbeek, over de Kattenberg en over de Markelose es, zo’n typische glooiing in het Twentse landschap. Tijdens heldere nachten waren de sterren goed te zien. Maar ik wil nog even bij de foto blijven. Bij het weggetje dat Ensinkgoorsdijk heet. Links en rechts staan op grote afstand van elkaar boerderijen. Sommige boerderijen hebben stallen met koeien. Vaak staat de deur open en dan kan je een blik werpen in de stallen. Zwart en witte vlekken van de koeien tussen damp die wordt gevormd door de warme adem in de koude lucht. Soms loeien de koeien kort. Een geluid dat ze niet maken als ze in de wei staan. Misschien is het ’t loeien van koeien als ze in de stal staan. Komt het voort uit opgesloten staan. Maar buiten in de sneeuw is het ook te koud voor ze. De geur van mest is intens. Al op grote afstand te ruiken. Geur die weer afneemt als we doorlopen, langs de bocht, onder de zon door, langs de bomen naar het warme huis.
​

De vijand is niet de ander
Weten we goed genoeg wat beeldvorming is? Hoe het ontstaat en waar het toe kan leiden? In mijn vlog over de gastles van Lody van de Kamp en Fouad Tijarti op een Islamitische basisschool legt Lody uit dat de vijand niet ‘de ander’ is, maar onze beelden van de ander. Wij mensen zijn niet het probleem, de manier waarop we naar elkaar kijken kan een probleem zijn.

​Van beeld naar vooroordeel
Als we niet weten hoe beelden in ons hoofd over anderen ontstaan en hoe ze onze houding naar anderen beïnvloeden, dan worden die beelden vooroordelen. Als we doorgaan met het voeden van deze beelden, door middel van onze gedachten, worden ze steeds meer waar. Als we in een omgeving zijn, ook online, met mensen met dezelfde gedachten als wij, dan worden de beelden bevestigd en steeds méér waar. 

Van beeld naar oorlog
Onze beelden over anderen kunnen leiden tot discriminatie, uitsluiting en haat. Tot vijanddenken. Stel je voor, de beelden die we van anderen vormen ‘in ons hoofd’ kunnen in het meest extreme geval leiden tot oorlog of genocide. Vaak gebeurt het onbewust, zonder dat we het zelf weten. We worden meegesleept door onze gedachten en emoties alsof we in een spannend filmverhaal zitten waar we niet uit willen. We geloven de beelden en gedachten en vergeten ons af te vragen of ze echt waar zijn. Als we onze beelden niet kritisch bekijken, als niemand ons tegenspreekt, gaan we er gewoon mee door.

Saïd en Lody
Lody van de Kamp werkt sinds 2010 samen met Saïd Bensellam aan projecten met jongeren over anti-racisme en anti-semitisme, over uitsluiting en discriminatie en over beeldvorming. Ze hebben zelfs een eigen methode. Lody is rabbijn en schrijver, Saïd is jongerenwerker en beroepsverbinder. Beeldvorming was de aanleiding voor hun ontmoeting tien jaar geleden in Amsterdam. In zijn vlog (link onderaan) vertelt Lody over de ontmoeting met Saïd. Een ontmoeting die hem leerde dat anti-semitisme het best is aan te pakken door vriendschap te sluiten en samen te werken met de Marokkaanse gemeenschap in Nederland. Vriendschap vergroten in plaats van vijandige beelden versterken. De ontmoeting van Saïd en Lody vormt voor velen de inspiratie om hun voorbeeld te volgen.

Vlog van Lody van de Kamp over de kennismaking met Saïd Bensellam
www.movisie.nl/artikel/vlog-lody-kamp